de Mars

 

De stadsdichter heeft het Mars-vers op cd met muziek & Mars-achtergrondgeluiden opgenomen –zelf zat ze namelijk tijdens de presentatie in Frankrijk. Hier is de geluidsopname te beluisteren. Bach wordt gespeeld door pianist Hugo de Jong.

De geschiedenis van een gebied,
beschrijvingen van hoe de dingen waren,
geven vaak meer inzicht en verklaren
hoe het nu gaat, wat er nu is en wat juist niet.

Tijdens de middeleeuwen werd er nog gevaren
daar waar nu de Noorderhaven ligt, gedempt.
Kasteel de Mars lag tussen water ingeklemd
van de oude IJsselarm
- die steeds verder was verschoven,
naar het westen…
Inmiddels ligt daar de wijk de Hoven.

Ook de Nedermarsch veranderde – en hoe…
Dat wat nu de Mars heet, waren vroeger velden
waar veel burgers ied’re dag hun koeien telden.
In de waarrecht-documenten staat te lezen
wie de eigenaar was en van welke koe
en bovendien waar deze koeien mochten grazen.

Maar er is meer te overdenken als je nu
een koopje bij de Gamma of de Praxis vindt
of door Leen Bakker rondloopt met je kind,
op zoek naar modieuze tafels, stoelen, vazen…

Er is méér te overdenken
- want op de Mars van vroeger
vonden grimmigheden plaats rondom de galgen.
Vanaf 1300 stonden er één of meer.
Er vonden ophangingen plaats en keer op keer
zal het publiek vol leedvermaak én walgen
hebben gezien hoe de gehangenen gelaten
het leven lieten. Wie weet of er nazaten
van die ongelukkigen in onze stad
vandaag de dag een rondje lopen in de straten

waar ooit de galgpaal in de open velden stond,
een rondje in de pauze lopen, en hun brood
met kaas opeten in de schaduw van de dood
van hun voorvaderen…
Wie weet…

En loop eens naar de Houthaven, en zie,
door de blik van de historie een gegeven:
hier was de oudste vorm van industrie;
een tichel-oven (steenfabriek) zag hier het leven.

De geschiedenis is hier teruggekeerd;
oude binnenschepen liggen aangemeerd,
bron van inkomsten, bestemming van plezier.
Het kan een arme wijk zijn, maar toch voel je hier
ook de rijkdom van veel vrijheid en verleden.

De geschiedenis van een gebied,
beschrijvingen van hoe de dingen waren,
geven vaak meer inzicht en verklaren
hoe het nu gaat, wat er nu is en wat juist niet.

Over 125 jaar wonen
en werken tussen water en het spoor
is dit boek geschreven door een groep historici.
Lees en verbaas u – voel wellicht melancholie
als u bedenkt hoe de geschiedenis teloor
gaat, toch weer doorgaat…
en zich herhaalt in haar patronen.

 

©  eke mannink, stadsdichter van zutphen

Vers n.a.v. het verschijnen van het boek “Zutphen de Mars, 125 jaar wonen en werken tussen water en spoor”
van de Historische Vereniging Zutphen.7 september werden de eerste twee exemplaren aangeboden aan wethouder Hans La Rose en Mevrouw M. Bierhof.